Süt fabrikası buhar ihtiyacını, dolayısıyla kazanı, pastörizatörün etiketi değil, aynı anda çalışan makinelerin pik buharı belirler. Peynir ve yoğurt sütü pastörizatörden sıcak çıktığı için rejenerasyon sınırlanır: 10.000 L/h içme sütü pastörizatörü ≈ 99 kg/h buhar çekerken aynı debide peynir sütü pastörizatörü ≈ 556 kg/h çeker. Orta ölçekli tesislerde en büyük kalem çoğu zaman CIP ısıtıcılarıdır; süt tozu üretiliyorsa kazan basıncını sprey kurutucu belirler.
Hangi makine ne kadar buhar çeker?
Değerler sihirbazın hesap motoruyla, her makinenin tipik girdileriyle ve tek makine için hesaplandı. Basınç, makine girişinde gereken doymuş buhar basıncıdır.
| Makine | Tipik kapasite | Buhar | Basınç |
|---|---|---|---|
| Pastörizatör — içme sütü (HTST, %93 rejenerasyon) | 10.000 L/h | 99 kg/h | 3 bar g |
| Pastörizatör — peynir sütü (74 → 32 °C çıkış) | 10.000 L/h | 556 kg/h | 3 bar g |
| Pastörizatör — yoğurt / ayran sütü (95 → 43 °C) | 5.000 L/h | 385 kg/h | 4 bar g |
| Krema pastörizatörü (%40 yağ) | 2.000 L/h | 79 kg/h | 3 bar g |
| Çift cidarlı pastörizasyon / yoğurt tankı (4 → 65 °C, 50 dk) | 1.000 L | 148 kg/h | 1 bar g |
| Peynir teknesi (pıhtı pişirme) | 10.000 L | 298 kg/h | 1 bar g |
| Kaşar haşlama – yoğurma makinesi | 1.000 kg/h teleme | 94 kg/h doğrudan · 107 kg/h ceketli | 3 bar g |
| Lor kazanı (ceketli, 30 → 90 °C, 40 dk) | 1.000 L | 193 kg/h | 2 bar g |
| Kaymak / pişirme kazanı (4 → 90 °C) | 500 L | 117 kg/h | 1 bar g |
| Proses tankı — salamura (20 → 85 °C, 60 dk) | 2.000 L | 260 kg/h | 2 bar g |
| Yoğurt inkübasyon odası | 60 m² | 26 kg/h | 1 bar g |
| CIP devresi (ısıtıcı ΔT 20 K) | 20 m³/h | 775 kg/h | 5 bar g |
| Kasa yıkama (tünel tip) | 1.000 kasa/h | 250 kg/h | 3 bar g |
| Bidon (güğüm) yıkama | 60 bidon/h | 42 kg/h | 3 bar g |
| Tanker / silo yıkama | 25 m³ tanker | 349 kg/h | 5 bar g |
| Proses / temizlik sıcak suyu (15 → 65 °C) | 5 m³/h | 486 kg/h | 3 bar g |
| UHT — dolaylı (plakalı / borulu) | 10.000 L/h | 269 kg/h | 7 bar g |
| UHT — doğrudan buhar (enjeksiyon / infüzyon) | 10.000 L/h | 1.460 kg/h (1.147 kg/h ürüne girer) | 8 bar g |
| Evaporatör (TVR 5 efekt, %12,5 → %50) | 20.000 kg/h besleme | 2.150 kg/h | 10 bar g |
| Sprey kurutucu (210 °C hava, süt tozu) | 5.000 kg/h konsantre | 4.119 kg/h | 23,3 bar g |
Örnek: 150 t/gün peynir ve yoğurt tesisi
Sihirbazdaki “Orta tesis · 150 t/gün” şablonu: beyaz peynir, kaşar, yoğurt / ayran ve tereyağı üreten, iki vardiya (16 saat) çalışan bir tesis. Kazan dairesi varsayılanları: hat kaybı %5, kondens dönüşü %70, büyüme payı %10, takviye suyu 15 °C, yakıt doğalgaz.
| Makine | Adet × kapasite | Pik (kg/h) | Eşzamanlılık | Hesaba giren (kg/h) |
|---|---|---|---|---|
| Pastörizatör — peynir sütü | 1 × 10.000 L/h | 556 | %100 | 556 |
| Pastörizatör — yoğurt / ayran sütü | 1 × 5.000 L/h | 385 | %100 | 385 |
| Krema pastörizatörü | 1 × 1.000 L/h | 39 | %100 | 39 |
| Kaşar haşlama – yoğurma (ceketli) | 1 × 1.000 kg/h | 107 | %100 | 107 |
| Peynir teknesi | 1 × 10.000 L | 298 | %50 | 149 |
| Lor kazanı (ceketli) | 2 × 2.000 L | 771 | %50 | 385 |
| Yoğurt inkübasyon odası | 2 × 60 m² | 52 | %100 | 52 |
| Salamura tankı | 1 × 2.000 L | 260 | %30 | 78 |
| CIP devresi (tanker hattı dahil) | 4 × 20 m³/h | 3.100 | %50 | 1.550 |
| Kasa yıkama | 1 × 1.000 kasa/h | 250 | %100 | 250 |
| Proses / temizlik sıcak suyu (15 → 60 °C) | 1 × 3 m³/h | 263 | %50 | 131 |
- Makinelerin eşzamanlı ihtiyacı 3.683 kg/h; hat kaybı +184 kg/h, degazör buharı +308 kg/h, büyüme payı +418 kg/h.
- Hesaplanan ihtiyaç 4.593 kg/h → önerilen buhar kazanı 5 t/h.
- Kazan çalışma basıncı 6,5 bar g (en yüksek kullanım CIP 5 bar g + 1,5 bar pay), tasarım basınç sınıfı 8 bar.
- Kazan ısıl gücü ≈ 2.977 kW ≈ 2.560.000 kcal/h; besi suyu ≈ 105 °C (degazörlü).
- Doğalgaz tam yükte ≈ 337 Sm³/h; ortalama yükte (≈ 3.065 kg/h buhar) ≈ 243 Sm³/h.
- En büyük pay CIP devrelerinindir (%42). Sektör sağlaması ≈ 327 kg buhar / t süt; AB BREF 2019’daki 100–560 kg/t aralığıyla uyumlu.
Aynı motorla küçük mandıra (20 t/gün; beyaz peynir, yoğurt, lor; tek vardiya) ≈ 704 kg/h çeker ve 0,9 t/h · 6,5 bar g (≈ 491.000 kcal/h) kazan ister. Büyük entegre tesis (1.500 t/gün; içme sütü, UHT, yoğurt, peynir ve 500 t/gün süt tozu) 18.824 kg/h süreç buharı çeker; paylarla 23.563 kg/h → 24 t/h · 24,8 bar g (25 bar sınıfı).
Süt fabrikası için kazan tipi ve basıncı
Süt tesisinde akışkan buhardır: yoğurt sütü 95 °C’ye, lor 90 °C’ye, UHT sütü 138–142 °C’ye ısıtılır; kaşar haşlama ve doğrudan UHT buharı ürüne verir. 90 °C’lik sıcak su kazanı bu yükleri karşılamaz. Kazan basıncını en yüksek basınç isteyen makine belirler:
- Peynir, yoğurt, ayran tesisleri: CIP ve yoğurt pastörizatörü 4–5 bar g → kazan 6,5 bar g, 8 bar sınıfı.
- UHT hattı: 7–8 bar g → kazan 9,5 bar g, 10 bar sınıfı.
- TVR evaporatör: 10 bar g motive buharı → kazan 11,5 bar g, 12 bar sınıfı.
- Süt tozu: 210 °C kurutma havası için ≈ 23,3 bar g → kazan 24,8 bar g, 25 bar sınıfı. Kurutucunun hava ısıtıcısı kızgın yağla beslenirse büyük şablonda buhar kazanı 18 t/h · 12 bar sınıfına iner, yanına ≈ 3.250.000 kcal/h kızgın yağ kazanı gelir.
6 t/h’e kadar olan ihtiyaçlarda paket tip ve hibrit tip buhar kazanı, daha büyük tesislerde hederli su borulu buhar kazanı uygundur; 2 t/h ve üstünde baca gazı ısısını besi suyuna veren ekonomizer eklenmelidir. Süt tozu kurutucusu için kızgın yağ kazanı seçeneği de değerlendirilebilir. Kaşar haşlama ve doğrudan UHT’de buhar ürüne karıştığı için filtreli, separatörlü mutfak buharı ve gıdaya uygun kazan suyu şartlandırması gerekir.
Hesap nasıl yapılır?
ṁ süt debisi (kg/s), cp ≈ 3,9 kJ/kg·K, t₃ sütün pastörizatörden çıkış sıcaklığı, η ≈ 0,95 ısıtma verimi, hfg kullanım basıncındaki buharlaşma ısısıdır. Peynir sütü 32 °C’de çıktığı için rejenerasyon en çok (74 − 32) ÷ (74 − 4) = %60 olabilir; içme sütünde %93’e çıkar. Sihirbaz parti makinelerinde (lor kazanı, tank, peynir teknesi) ısınma pikini ve çevrim ortalamasını ayrı hesaplar, eşzamanlılığı uygular (CIP devreleri %30–60, sırayla çalışan lor kazanları %50), sonra hat kaybı, degazör buharı (1,5 t/h üstünde otomatik), blöf ve büyüme payını ekler; dolaylı kondensin %70’i döner kabul edilir.
Önerilen kazanın yakıt tüketimini kazan yakıt tüketimi aracıyla ayrıntılandırabilirsiniz.
Kendi makine listenizle hesaplamak için sayfanın üstündeki sihirbazı kullanın; tüm sektörler için Kazan Kapasitesi Hesaplama.
Sihirbazın sonuçları ön fikir vermek amaçlı tahminlerdir; kazan seçimi yerinde keşif ve mühendislik hesabıyla kesinleştirilmelidir. Ücretsiz ön mühendislik desteği için bize ulaşın.